Co na przebarwienia na twarzy - domowe sposoby i kosmetyki

Co powoduje przebarwienia na twarzy i które rodzaje możesz rozjaśnić sama?

Przebarwienia na twarzy to miejscowe nagromadzenie melaniny, naturalnego barwnika, który odpowiada za kolor skóry, włosów i oczu. Zanim sięgniesz po krem na przebarwienia, sprawdź, z jakim rodzajem plam masz do czynienia, bo od tego zależy, czy rozjaśnisz je sama w domu.

Najczęstszą przyczyną jest słońce. Promieniowanie UV, czyli niewidzialne promieniowanie słoneczne, pobudza produkcję melaniny. To pogłębia stare plamy i tworzy nowe.

Drugi winowajca to hormony. Ciąża, doustna antykoncepcja i menopauza sprzyjają przebarwieniom hormonalnym. Plamy hormonalne pojawiają się najczęściej u kobiet w młodym wieku.

Rodzaje przebarwień różnią się tym, jak głęboko leży pigment:

• Ostuda, czyli melazma, leży w skórze właściwej i sama pielęgnacja jej nie usunie, choć często ustępuje po ciąży lub odstawieniu leków hormonalnych.
• Przebarwienia pozapalne powstają po trądziku, ale też po depilacji woskiem, mocnych peelingach czy rozdrapaniu zmian.
• Plamy soczewicowate, zwane wątrobowymi, nie mają związku z wątrobą, a ich liczba rośnie z wiekiem.
• Piegi, łagodne plamy posłoneczne i świeże ślady po trądziku są powierzchowne i tu domowe metody działają najlepiej.

Domowe metody rozjaśniania wymagają regularności, a pierwsze subtelne efekty pojawiają się dopiero po dłuższym czasie stosowania. Uwaga na cytrynę i sodę: sok z cytryny jest fotouczulający, a soda narusza barierę ochronną skóry. Jeśli plama zmienia kształt lub kolor, zapytaj dermatologa.

Dlaczego słońce pogłębia przebarwienia nawet w kwietniu i co z tego wynika?

Promieniowanie UV pobudza produkcję melaniny, czyli naturalnego barwnika, który odpowiada za kolor skóry. To ono odpowiada za większość nowych przebarwień i za pogłębianie tych, które już masz.

W kwietniu w południe indeks UV przy bezchmurnym niebie jest w Warszawie wyższy, niż się potocznie zakłada, jak podaje satelitarne archiwum TEMIS prowadzone przez KNMI i ESA. Wraz z nadejściem lata ten sam wskaźnik rośnie. W lipcu w Zakopanem sięga wyżej niż nad morzem, a w Łebie jest niższy.

Wniosek jest prosty: kwiecień to nie przerwa w ochronie, tylko jej początek. Krem z filtrem nakładasz codziennie, także wtedy, gdy słońce wygląda łagodnie.

Do tego dochodzą substancje fotouczulające, na przykład w dziurawcu. Zwiększają wrażliwość skóry na słońce, więc przebarwienia powstają łatwiej.

Jest jeszcze druga strona. Badanie naukowe na zdjęciach kobiet w szerokim przedziale wieku pokazało, że sama nierównomierna pigmentacja skóry wpływa na ocenę wieku i atrakcyjności.

Twarze o bardziej jednolitym kolorycie oceniano jako młodsze i zdrowsze, mimo identycznej struktury skóry. Sam koloryt robi więc więcej, niż zwykle zakładamy.

Dlatego w pielęgnacji wybierz krem lub serum z witaminą C, która hamuje syntezę melaniny i wspiera złuszczanie naskórka. Wieczorem możesz sięgnąć po retinol, bo przyspiesza namnażanie nowych komórek skóry.

Przy takich zmianach skórnych zapytaj dermatologa, zwłaszcza gdy plamy są ciemne, nieregularne albo szybko się powiększają.

Które składniki w kremach faktycznie działają na przebarwienia i jak je łączyć?

Witamina C w kremie na przebarwienia działa dwutorowo: hamuje syntezę melaniny i wspiera złuszczanie naskórka, dzięki czemu koloryt wyrównuje się szybciej. Retinol, czyli witamina A, przyspiesza namnażanie nowych komórek skóry, więc rozjaśnia cerę i ją wygładza. Niacynamid w unijnej bazie CosIng figuruje z funkcją wygładzającą, a kwas salicylowy jako keratolityczny, czyli złuszczający. To zestaw, od którego najczęściej zaczyna się pielęgnację przebarwień.

Nie łączysz wszystkich naraz. Retinol i kwasy złuszczające działają podobnie, a ich nakładanie tego samego wieczoru zwykle kończy się podrażnieniem, które samo w sobie wywołuje przebarwienia pozapalne. Rozdziel je na różne dni albo na porę dnia: rano serum z witaminą C, wieczorem retinol. Niacynamid jest łagodniejszy, więc łączy się z jednym i z drugim. Kwas azelainowy i kwas hialuronowy uzupełniają zestaw, pierwszy na koloryt, drugi na nawilżenie, żeby skóra nie była przesuszona od złuszczania.

Kolejność ma znaczenie mniejszą niż regularność. Produkt nakładasz na oczyszczoną skórę, od najlżejszego do najcięższego, na koniec krem nawilżający. Retinol zaczynasz od rzadszego stosowania i zwiększasz częstotliwość, kiedy skóra się przyzwyczai. Jeśli po kilku tygodniach pojawia się pieczenie, łuszczenie albo nasilenie plam, odstaw składnik aktywny i zapytaj dermatologa.

Najważniejszy składnik nie jest w kremie. Promieniowanie UV pobudza produkcję melaniny, więc bez ochrony przeciwsłonecznej cała reszta pielęgnacji działa w połowie. Indeks UV w południe bywa wysoki także poza latem, dlatego krem z filtrem nakładasz codziennie, niezależnie od pogody i pory roku.

Czego nie robić z domowymi sposobami na przebarwienia?

Największy błąd przy domowych sposobach to sięganie po sok z cytryny. Ma witaminę C, która rozjaśnia, ale sam sok działa fotouczulająco, czyli zwiększa wrażliwość skóry na słońce. Po nałożeniu i wyjściu na dwór mogą powstać gorsze przebarwienia i podrażnienia. Tak samo odradzana jest soda oczyszczona: jej ostre kryształki i zasadowe pH naruszają naturalną barierę ochronną skóry, a specjaliści wskazują, że są bezpieczniejsze metody.

Drugi błąd to brak ochrony przeciwsłonecznej. Promieniowanie UV pobudza produkcję melaniny, barwnika, który odpowiada za kolor skóry, włosów i oczu. To ono odpowiada za powstawanie nowych przebarwień i pogłębianie tych, które już masz. Wraz z nadejściem wiosny słońce bywa już na tyle silne, że skóra potrzebuje ochrony. Krem z filtrem (SPF, czyli wskaźnik ochrony przed promieniowaniem UV) nakładaj więc nie tylko latem.

Trzeci błąd to oczekiwanie szybkiego efektu i sięganie po zbyt mocne peelingi. Zbyt agresywna pielęgnacja sama może wywołać przebarwienia pozapalne, podobnie jak depilacja woskiem czy rozdrapywanie zmian trądzikowych. Domowe metody radzą sobie głównie z przebarwieniami powierzchownymi: piegami, łagodnymi plamami posłonecznymi, świeżymi śladami po trądziku. Przy ostudzie, czyli melazmie, pigment zalega w skórze właściwej i sama pielęgnacja może nie wystarczyć. Jeśli skóra się podrażnia albo plama zmienia wygląd, zapytaj dermatologa.

Kiedy przebarwienia hormonalne wymagają lekarza, a nie kosmetyku?

Melazmę, czyli ostudę, rozpoznasz po wyglądzie: to płaskie, jasno lub ciemnobrązowe plamy o nieregularnych kształtach. Nie łuszczą się, nie swędzą ani nie bolą. Występuje znacznie częściej u kobiet niż u mężczyzn i wiąże się z podwyższonym poziomem estrogenów, dlatego bywa nazywana przebarwieniem hormonalnym.

Ten rodzaj plam jest najtrudniejszy do usunięcia samą pielęgnacją, bo pigment zalega w warstwie skóry właściwej. Kosmetyk działa na powierzchni naskórka, więc nie dociera tak głęboko. To nie znaczy, że nie warto go stosować, ale sam krem na przebarwienia nie rozwiąże sprawy.

Jest jednak dobra wiadomość. Melazma często ustępuje samoistnie, kiedy poziom hormonów w organizmie wraca do normy, na przykład po ciąży lub po odstawieniu leków hormonalnych. Jeśli więc Twoje plamy pojawiły się w takim momencie, daj skórze czas, zanim zaczniesz szukać zabiegów.

Plamy hormonalne pojawiają się najczęściej u kobiet w młodym wieku. Zmiany stężeń kobiecych hormonów płciowych w trakcie cyklu miesiączkowego to główny czynnik mogący pobudzać ich powstawanie. Wiele ciężarnych może doświadczać przebarwień hormonalnych, przede wszystkim na twarzy.

Kiedy iść do lekarza? Wtedy, gdy plama zmienia się, rośnie, ma nierówną powierzchnię albo zaczyna swędzieć lub krwawić. Wtedy odkładasz kosmetyki i zapisujesz się do dermatologa. Tak samo postępujesz, gdy plamy pojawiają się bez związku z ciążą, antykoncepcją czy menopauzą, bo wtedy warto sprawdzić, co je wywołuje.

Od czego zacząć pielęgnację, żeby zobaczyć efekt po kilku tygodniach?

Zacznij od tego, co robisz codziennie, a nie od tego, co kupisz. Promieniowanie UV pobudza produkcję melaniny, czyli barwnika odpowiedzialnego za kolor skóry, więc słońce odpowiada za powstawanie nowych przebarwień i pogłębianie tych, które już masz. Wiosną słońce bywa niedoceniane, bo nie grzeje jak w pełni lata, a skóra i tak potrzebuje ochrony.

Kolejność ma znaczenie, bo jeden krok bez drugiego nie zadziała:

1. Codziennie rano nakładaj krem z filtrem na twarz, szyję i uszy. Filtr to ochrona przed promieniowaniem UV, czyli tym samym, które pobudza melanocyty do produkcji melaniny.
2. Wprowadź jeden składnik aktywny, nie trzy naraz. Witamina C w kremie na przebarwienia rozjaśnia, bo hamuje syntezę melaniny i wspiera złuszczanie naskórka.
3. Po dwóch, trzech tygodniach dołóż drugi składnik, jeśli skóra go toleruje. Retinol, czyli witamina A, przyspiesza namnażanie nowych komórek skóry, co rozjaśnia koloryt i wygładza cerę.
4. Nie dokładaj niczego, co podrażnia. Sok z cytryny jest fotouczulający: po nałożeniu i wyjściu na słońce mogą powstać gorsze przebarwienia i podrażnienia. Soda oczyszczona ma ostre kryształki i zasadowe pH, które naruszają barierę ochronną skóry.
5. Daj sobie czas. Pierwsze subtelne efekty rozjaśnienia domowymi metodami widać po kilku tygodniach regularnego stosowania.

Jeśli po tym czasie nie widzisz różnicy, albo plamy są ciemne, nieregularne i nie bledną, idź do dermatologa. Samodzielna pielęgnacja ma granice: ostuda, czyli melaz